معرفی گل گاوزبان و انواع آن
گل گاوزبان (نام علمی: Echium) گیاهی دارویی است که در دامنههای کوههای البرز رشد میکند. دو نوع گل گاوزبان ایرانی (Echium) و اروپایی (Borage) وجود دارد که هرکدام دارای ویژگیها و خواص دارویی متفاوتی هستند.
ترکیبات موثر در دمنوش گل گاوزبان
مهمترین ماده موثر این گیاه، نیترات دوپتاس است که از تجزیه شیمیایی آن حاصل میشود. گل گاوزبان منبع غنی ویتامینهای B، C، E، پتاسیم و آهن است و طبیعت آن گرم محسوب میشود. جالب است بدانید که تمام قسمتهای این گیاه به جز ریشه، قابل استفادهاند.
خواص درمانی
کاهش قند خون و کمک به کنترل دیابت
درمان شوره سر و بهبود سلامت پوست
نرم کننده پوست خشک و کاهش خارشهای پوستی
خواص ضد روماتیسم
پیشگیری از برخی انواع سرطان
بهبود مشکلات تنفسی مانند تنگی نفس و سرماخوردگی
کمک به درمان وسواس و اضطراب
خاصیت ادرارآوری و رفع عفونتهای دستگاه ادراری
کاهش جوش و آکنه به واسطه اثرات ضدالتهابی
کاهش تب و تسکین بیماریهای عصبی
دمنوش گل گاوزبان و درمان سرماخوردگی
برای بهبود سرفههای مزمن و آسمهای خفیف، میتوان دمنوش این گیاه را همراه با بابونه، سنبلالطیب و شقایق دم کرده و به همراه عسل روزی دو تا سه بار مصرف کرد.
تصفیه خون
تصفیه و تمیز کردن خون از خواص گل گاو زبان است. همچنین میان گل گاو زبان و فشار خون رابطه مستقیمی وجود دارد و برای بیماران قلبی عروقی مفید است، با این وجود زیادهروی در مصرف آن میتواند خطراتی را به همراه داشته باشد.
درمان برفک دهان
جویدن برگ تازه گل گاو زبان برای درمان جوشهای چرکی دهان اطفال، برفک دهان و رفع عوارض ناشی از گرمی و حرارت دهان مفید است.
مضرات گل گاوزبان
- مصرف گل گاوزبان برای زنان باردار توصیه نمی شود زیرا آلکوالویید موجود در
آن ممکن است به جنین آسیب بزند . - افرادی که دچار فشار خون بالا هستند باید از استغمال این دمنوش خودداری کنند و
در صورت استفاده از آن حتما در کنارش لیمو تازه میل کنند که تا حدی اثر فشار
خون بالا را کاهش دهد . - زیاده روی در مصرف گل گاو زبان ممکن است به شکل عادت در آمده و همچنین
خطر ابتلا به اختلالات کبد را افزایش می دهد و بهتر از در حد اعتدال مصرف
شود.
نکات مهم درباره مضرات و عوارض جانبی
مصرف بیرویه دمنوش گل گاوزبان ممکن است خطراتی داشته باشد. به دلیل وجود آلکالوئیدهایی که ممکن است به جنین آسیب برساند، زنان باردار بهتر است از مصرف این گیاه خودداری کنند. همچنین، زیادهروی در مصرف این دمنوش ممکن است خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش دهد. افرادی که به سنگ کلیه مبتلا هستند نیز باید احتیاط کنند، زیرا این گیاه ممکن است درد آنها را تشدید کند.
روش دم کردن صحیح
برای تهیه دمنوش، مقدار مناسبی از گیاه را در قوری چینی بریزید و آب جوش را به آن اضافه کنید. سپس روی حرارت ملایم به مدت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه دم کنید. پس از دم کشیدن، ۱۰ دقیقه صبر کنید تا دمنوش لعابدار و خوشطعم شود. میتوانید این نوشیدنی را با عسل، خرما یا توت میل کنید.
توصیه ویژه برای افراد با فشار خون بالا
مصرف این دمنوش به تنهایی ممکن است برای افرادی که فشار خون بالا دارند مخاطرهآمیز باشد. توصیه میشود همراه با لیموعمانی مصرف شود و بهتر است به عنوان نوشیدنی پس از شام استفاده گردد.
پیشنهاد میشود: فواید معجزه گر بهارنارنج
برای کسب اطلاعات بیشتر اینجا را کلیک کنید
تفاوت گونههای ایرانی و اروپایی
نوع ایرانی این گیاه با نام علمی Echium شناخته میشود.
گونهی اروپایی آن تحت عنوان Borage معرفی شده است.
گونه بومی ایران گیاهی چندساله با گلهای درشتتر است، در حالی که نوع خارجی معمولاً یکساله است.
طعم و مزهی گونهها نیز متفاوت است؛ نمونهی اروپایی مزهای شور دارد که خاصیت مدر بودن آن را افزایش میدهد.
ترکیبات مؤثر و خواص درمانی گل گاوزبان
مواد معدنی نظیر نیترات پتاسیم، منگنز، منیزیم و آلانتوئین در این گیاه یافت میشود. همچنین یکی از منابع غنی اسیدهای چرب مفید به شمار میرود.
برخی از خواص مهم آن عبارتند از:
ایجاد آرامش و کاهش استرس
کمک به بهبود علائم سرماخوردگی
تقویت سیستم ایمنی
اثر مثبت بر عملکرد قلب و عروق
نکاتی درباره مصرف
مصرف روزانه این گیاه برای افراد سالم معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند. با این حال، مهم است که از کیفیت و اصالت آن اطمینان حاصل شود. بعضی از مراکز فروش نامعتبر ممکن است گیاهان دیگر را با آن ترکیب کرده و موجب بروز عوارض شوند.
شرایط کاشت و پرورش
مکان مناسب: مناطق نیمهمرطوب و نسبتاً خنک
زمان کاشت: فصل پاییز نسبت به بهار عملکرد بهتری دارد
نحوه کاشت: بذرها را با فاصله 55 سانتیمتر و در عمق 5 سانتیمتری بکارید
برداشت: اردیبهشتماه مناسبترین زمان برداشت است
در شرایط ایدهآل، برداشت هر هکتار تا 550 کیلوگرم امکانپذیر است
نحوه خشککردن صحیح
بهترین روش برای خشککردن این گیاه، پهنکردن آن در سایه و دور از نور مستقیم خورشید است. از برخورد مورچهها و آلودگی جلوگیری کنید. خشک کردن در سایه باعث حفظ خواص و عطر گیاه خواهد شد.
آموزش تهیه دمنوش آرامبخش
مواد لازم:
۳ قاشق غذاخوری گل خشک
۱ عدد لیمو عمانی
۲ قاشق مرباخوری عسل
۴ لیوان آب جوش
دستور تهیه:
لیمو عمانی را برش بزنید و همراه با گلها داخل قوری بریزید. آب جوش را به آن اضافه کرده و اجازه دهید حدود ۳۰ دقیقه با حرارت ملایم دم بکشد. پس از خنکشدن نسبی، عسل را افزوده و میل کنید.
جمعبندی
این گیاه با خواص آرامبخش و ترکیبات مفید، یکی از بهترین انتخابها برای مراقبت از سلامت روان و بدن بهصورت طبیعی است. اگر قصد استفاده از آن را دارید، حتماً از مراکز معتبر خرید کنید و در مصرف آن تعادل را رعایت کنید.
بیشتر بخوانید:
